Tazminat Hukuku

Tazminat Hukuku Nedir?

Tazminat hukuku; hukuka aykırı bir fiil, sözleşmeye aykırı bir davranış veya başka bir sebepten kaynaklı zarar gören kişinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesini sağlayan hukuk dalıdır. Hukukumuzda tazminat iki ana başlık altında ele alınır: maddi tazminat ve manevi tazminat.

Maddi tazminat; kişinin malvarlığında meydana gelen somut kayıpları karşılamayı amaçlar. Tedavi masrafları, iş gücü kaybı ve araç hasarı bu kapsamın tipik örnekleridir. Manevi tazminat ise kişinin yaşadığı acı, elem, ıstırap ve kişilik haklarına verilen zararın telafisini hedefler. Her iki tazminat türü somut olayın özelliğine göre ayrı ayrı veya birlikte talep edilebilir.

Tazminat Davalarında Avukat Desteği Neden Önemlidir?

Tazminat davaları; zararın belgelenmesi, kusur oranının tespiti, bilirkişi süreçlerinin yönetimi ve zamanaşımı gibi teknik konular açısından hukuki bilgi gerektirmektedir. Özellikle karşı tarafın sigorta şirketi, işveren veya kamu kurumu olduğu davalarda hukuki temsil olmaksızın yürütülen süreçler önemli hak kayıplarına yol açabilmektedir.

Zamanaşımına Dikkat: Tazminat davalarında zamanaşımı süreleri hak türüne ve olayın niteliğine göre değişmektedir. Haksız fiilden doğan taleplerde TBK m.72 uyarınca genel süre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiil tarihinden itibaren 10 yıldır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. Sözleşmeden doğan taleplerde genel süre 10 yıl olmakla birlikte özel süreler bulunabilir. Bu sürelerin kaçırılması, zamanaşımı itirazı halinde talebin reddi sonucunu doğurabilir; özel kanunlar, ceza zamanaşımı ve süreyi durduran veya kesen sebepler ayrıca incelenmelidir.

Tazminat Avukatı Ne Yapar?

"Tazminat avukatı" halk arasında yaygın olarak kullanılan bir ifade olmakla birlikte mevcut hukuk sistemimizde resmi bir unvan değildir. Her avukat tazminat davalarını takip edebilir; ancak bu alanda yoğunlaşmış ve deneyim kazanmış avukatlar söz konusu davalar için daha donanımlıdır.

  • Zararın tespiti ve belgelenmesi sürecini yönetir.
  • Kusur oranının doğru belirlenmesi için gerekli delilleri toplar.
  • Bilirkişi atanması taleplerini takip eder, bilirkişi raporlarına itiraz eder.
  • Sigorta şirketiyle müzakere yürütür; yetersiz tekliflere karşı dava açar.
  • İdare aleyhine tam yargı davası açılmasında ön koşul olan idari başvuruyu gerçekleştirir.
  • Karara karşı istinaf ve temyiz başvurularını yürütür.
  • Hükmün kesinleşmesinin ardından icra sürecini takip eder.

Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Adli Yargıda Tazminat Davası

Adli yargıdaki tazminat davalarında görevli mahkeme, uyuşmazlığın hukuki sebebine ve tarafların sıfatına göre belirlenir. Asliye hukuk mahkemesi genel görevli mahkemedir; ancak iş, tüketici ve ticaret mahkemeleri gibi özel görev kuralları da uygulanabilir. Örneğin özel hastane ile hasta arasındaki tüketici işleminden doğan tazminat taleplerinde kural olarak tüketici mahkemesi görevlidir. Dava öncesinde delillerin korunması ve uygulanıyorsa dava şartı arabuluculuk veya özel başvuru koşullarının yerine getirilmesi gerekir.

İdari Yargıda Tam Yargı Davası

Zararın idari faaliyet veya eylemden doğduğu hallerde, uyuşmazlığın niteliğine göre idari yargıda tam yargı davası gündeme gelebilir. İYUK m.13 kapsamındaki idari eylemlerde, eylemin ve zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir. İstek reddedilirse ret kararının tebliğinden, 30 gün cevap verilmezse bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi işlemeye başlar. İdari işlemlerden doğan zararlar bakımından İYUK m.12 hükümleri ve özel kanunlar ayrıca değerlendirilir.

Bilirkişi Sürecinin Önemi: Tazminat davalarında bilirkişi raporu çoğunlukla belirleyici delil niteliği taşır. Rapora itiraz hakkı mevcuttur; hatalı veya eksik raporlara karşı süresinde itiraz edilmesi ve gerekirse yeniden bilirkişi atanması talep edilmesi davanın sonucunu doğrudan etkiler.

Tazminat Hukukunda Temel Kavramlar

Tazminat hukuku süreçlerini daha iyi anlayabilmek için sıkça karşılaşılan temel kavramlar aşağıda açıklanmıştır.

KavramAçıklama
Maddi TazminatKişinin malvarlığında meydana gelen somut zararı karşılamaya yönelik taleptir. Fiili zarar ve yoksun kalınan kârı kapsar.
Manevi TazminatKişinin acı, elem, ıstırap ve kişilik haklarına verilen zararın telafisini amaçlar. Hâkim takdir yetkisiyle belirler. (TBK m.56, 58)
Haksız FiilHukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesidir. Tazminat sorumluluğunun temel kaynaklarından biridir. (TBK m.49)
KusurZararı doğuran eylemde failin kast veya ihmal ile hareket etmesidir. Kusur oranı tazminat miktarını belirler.
Ortak KusurZararın oluşmasında mağdurun da katkısının bulunmasıdır. Mağdurun kusuru oranında tazminattan indirim yapılır. (TBK m.52)
Destekten Yoksun KalmaÖlen kişinin sağladığı ekonomik destekten yoksun kalan yakınlarının talep edebileceği tazminattır.
Maluliyet TazminatıKalıcı iş gücü kaybı oluşması halinde gelecekteki kayıplar için hesaplanan tazminattır. Aktüer bilirkişisince belirlenir.
EcrimisilHak sahibinin onayı olmaksızın taşınmazın kullanılması nedeniyle talep edilen haksız işgal tazminatıdır.
Menfi ZararSözleşmenin hiç kurulmamış olsaydı tarafın uğramayacağı zarardır. Geçersiz veya ifa edilmeyen sözleşmelerde gündeme gelir.
Müspet ZararSözleşme gereği gibi ifa edilseydi elde edilecek faydadan yoksun kalınması nedeniyle talep edilen zarardır.

Hangi Davalara Bakıyoruz?

Tazminat hukukuyla ilgili çeşitli uyuşmazlıklarda, olayın niteliğine ve uygulanacak usule göre hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktayız.

Trafik Kazası Tazminatı
İş Kazası Tazminatı
Doktor Hatası (Malpraktis)
Destekten Yoksun Kalma
Haksız Tutuklama
Sigorta Tazminatı
Kişilik Hakkı ve İtibar İhlali
Sözleşme İhlali
Araç Değer Kaybı
Ecrimisil (Haksız İşgal)
Meslek Hastalığı
Boşanmada Tazminat
Telif Hakkı İhlali
Patent ve Marka Hakkı İhlali
Cezai Şart Tazminatı
Ruhsal ve Bedensel Bütünlük

Sık Sorulan Sorular

Tazminat davası açmak için avukat tutmak kanunen zorunlu değildir. Ancak tazminat davaları; delil toplama, bilirkişi süreçleri ve usul kuralları açısından teknik bilgi gerektirmektedir. Özellikle karşı tarafın sigorta şirketi veya kamu kurumu olduğu davalarda hukuki temsil, hak kaybını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır.

Trafik kazasında tazminat talep edebilmek için öncelikle kaza tespit tutanağı, sağlık raporları ve tedavi belgelerinin eksiksiz düzenlenmesi gerekir. Kusur oranı sigortacı veya mahkeme tarafından belirlenir. Zorunlu trafik sigortacısına karşı dava veya tahkimden önce yazılı başvuru yapılması gerekir (KTK m.97). Sigorta teminatı ve sorumlular somut olaya göre değerlendirilir. Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar taleplerinde kural olarak zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, kaza gününden itibaren 10 yıl zamanaşımı uygulanır; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı gündeme gelebilir (KTK m.109).

Manevi tazminat miktarı kanunda sabit bir rakam olarak belirlenmemiştir; hâkim hakkaniyete göre takdir yetkisini kullanır. Olayın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu, kusurun derecesi ve yaşanan acı ile üzüntünün yoğunluğu belirleyici faktörler arasındadır. Manevi tazminatın koşullarının somut olayda ortaya konulması gerekir; tutar maddi zarar gibi aritmetik olarak hesaplanmaz.

Evet. İş kazası geçiren işçi, SGK tarafından karşılanmayan zararları için işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açabilir. İşverenin hukuki sorumluluğu, kusur ve illiyet bağı somut olaya göre değerlendirilir. Zamanaşımı hukuki sebebe ve olayın özelliklerine göre belirlenir. Kazanın SGK'ya bildirilmesi ve sağlık belgelerinin eksiksiz tutulması kritik önem taşır.

Evet. Hekimin tıbbi standartlara aykırı tedavi veya müdahalesi sonucu oluşan zararlar için maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Özel hastane ile hasta arasındaki tüketici işleminden doğan uyuşmazlıklarda kural olarak tüketici mahkemesi görevli olur. Kamu sağlık hizmetinden doğan idari sorumlulukta ise idari yargıda tam yargı davası gündeme gelebilir; görev somut ilişkiye göre belirlenir. Bu davalarda tıbbi bilirkişi incelemesi belirleyici rol oynar.

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm nedeniyle fiilen veya gelecekte sağlanabilecek ekonomik destekten mahrum kalan kişilerin maddi kaybını gidermeyi amaçlar (TBK m.53). Eş ve çocuklar başta olmak üzere destek ilişkisini ortaya koyabilen kişiler bu tazminatı talep edebilir. Hesaplama; ölenin geliri, yaşı ve destek süresi esas alınarak aktüer bilirkişisince yapılır.

CMK m.141 kapsamındaki koşullar varsa koruma tedbirleri nedeniyle Devletten tazminat talep edilebilir. 1 Haziran 2024 sonrasında yapılan başvurularda m.141/1-(e), (f) ve (l) kapsamındaki istemler Tazminat Komisyonuna; diğer bentlerdeki istemler ise koşullarına göre ağır ceza mahkemesine yöneltilir. Kural olarak kesinleşmenin tebliğinden itibaren 3 ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde başvurulmalıdır (CMK m.142, 6384 sayılı Kanun m.5/B).

Hayır. Sigortacının teklifini kabul etmek zorunlu değildir. Teklifin kabulü ve olası ibranamenin kapsamı sonraki talepleri etkileyebilir. Dava veya tahkim hakkı, ilgili başvuru koşulları ve sürelere tabidir. Teklif tüm zarar kalemlerini kapsamıyorsa veya düşük kalıyorsa bağımsız ekspertiz yaptırılarak mahkeme yoluna başvurulabilir. Sigortacıyla görüşmeler sırasında zamanaşımı süreleri ve bunlara ilişkin kesilme veya durma sebepleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Hizmetlerimiz

Tazminat hukuku alanında zararın tespitinden tahsiline kadar kapsamlı hukuki hizmet sunmaktayız.

🚗
Trafik ve Sigorta
🏥
Bedensel Zarar ve Sağlık
👷
İş Kazası ve Ölüm
⚖️
Haksız Fiil ve Kişilik Hakları
  • Haksız eylemler sonucu maddi ve manevi tazminat
  • Kişilik haklarına saldırı tazminatı
  • İtibar zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat
  • Haksız tutuklama tazminatı
📄
Sözleşme ve Ticaret
  • Sözleşme ihlali maddi ve manevi tazminatı
  • Menfi ve müspet zarar tazminatları
  • Cezai şart tazminatı
  • Boşanma sürecinde tazminat davaları
💡
Fikri Mülkiyet ve Diğer
  • Telif hakkı ihlali tazminatı
  • Patent ve marka hakkı ihlali tazminatı
  • Ecrimisil (haksız işgal) tazminatı
  • İdareye karşı tam yargı davaları

Kahramanmaraş'ta Tazminat Avukatı

Kahramanmaraş'ta faaliyet gösteren avukatlara Kahramanmaraş Barosu levhası üzerinden ulaşmak mümkündür. Baro levhası avukatların kayıt ve iletişim bilgilerini doğrulamaya yarar; internet içerikleri ise güncel hukuki çalışmalar ve çalışma alanları hakkında ayrıca bilgi sağlayabilir.

Avukat Buğra Topaktaş; trafik kazası, iş kazası, doktor hatası ve diğer tazminat uyuşmazlıklarında, görevli ve yetkili yargı mercileri önünde hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti sunmaktadır.

Tazminat Davanız İçin Hukuki Destek Alın

Tazminat sürecinde hukuki durumunuzun değerlendirilmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geçin →