Tazminat Hukuku Nedir?
Tazminat hukuku; hukuka aykırı bir fiil, sözleşmeye aykırı bir davranış veya başka bir sebepten kaynaklı zarar gören kişinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesini sağlayan hukuk dalıdır. Hukukumuzda tazminat iki ana başlık altında ele alınır: maddi tazminat ve manevi tazminat.
Maddi tazminat; kişinin malvarlığında meydana gelen somut kayıpları karşılamayı amaçlar. Tedavi masrafları, iş gücü kaybı ve araç hasarı bu kapsamın tipik örnekleridir. Manevi tazminat ise kişinin yaşadığı acı, elem, ıstırap ve kişilik haklarına verilen zararın telafisini hedefler. Her iki tazminat türü somut olayın özelliğine göre ayrı ayrı veya birlikte talep edilebilir.
Tazminat Davalarında Avukat Desteği Neden Önemlidir?
Tazminat davaları; zararın belgelenmesi, kusur oranının tespiti, bilirkişi süreçlerinin yönetimi ve zamanaşımı gibi teknik konular açısından hukuki bilgi gerektirmektedir. Özellikle karşı tarafın sigorta şirketi, işveren veya kamu kurumu olduğu davalarda hukuki temsil olmaksızın yürütülen süreçler önemli hak kayıplarına yol açabilmektedir.
Zamanaşımına Dikkat: Tazminat davalarında zamanaşımı süreleri hak türüne ve olayın niteliğine göre değişmektedir. Haksız fiilden doğan taleplerde genel süre zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlükârda 10 yıldır. Sözleşmeden doğan taleplerde ise genel zamanaşımı 10 yıldır. Bu sürelerin kaçırılması hakkın yitirilmesi anlamına gelir.
Tazminat Avukatı Ne Yapar?
"Tazminat avukatı" halk arasında yaygın olarak kullanılan bir ifade olmakla birlikte mevcut hukuk sistemimizde resmi bir unvan değildir. Her avukat tazminat davalarını takip edebilir; ancak bu alanda yoğunlaşmış ve deneyim kazanmış avukatlar söz konusu davalar için daha donanımlıdır.
- Zararın tespiti ve belgelenmesi sürecini yönetir.
- Kusur oranının doğru belirlenmesi için gerekli delilleri toplar.
- Bilirkişi atanması taleplerini takip eder, bilirkişi raporlarına itiraz eder.
- Sigorta şirketiyle müzakere yürütür; yetersiz tekliflere karşı dava açar.
- İdare aleyhine tam yargı davası açılmasında ön koşul olan idari başvuruyu gerçekleştirir.
- Karara karşı istinaf ve temyiz başvurularını yürütür.
- Hükmün kesinleşmesinin ardından icra sürecini takip eder.
Tazminat Davası Nasıl Açılır?
Adli Yargıda Tazminat Davası
Özel kişiler veya kurumlar aleyhine açılan tazminat davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür. Dava açmadan önce zararın türü ve boyutunun fotoğraf, sağlık raporu, tanık ifadesi ve ilgili belgelerle eksiksiz belgelenmesi gerekir. Bazı dava türlerinde arabuluculuk dava şartı olup dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
İdari Yargıda Tam Yargı Davası
Zararı veren tarafın devlet veya kamu kurumu olduğu hallerde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Bu davada ön koşul olarak önce ilgili idareye yazılı başvuru yapılması ve idarenin ret kararı vermesi ya da 60 gün içinde yanıt vermemesi gerekir. Süre yönetimi kritik önem taşır.
Bilirkişi Sürecinin Önemi: Tazminat davalarında bilirkişi raporu çoğunlukla belirleyici delil niteliği taşır. Rapora itiraz hakkı mevcuttur; hatalı veya eksik raporlara karşı süresinde itiraz edilmesi ve gerekirse yeniden bilirkişi atanması talep edilmesi davanın sonucunu doğrudan etkiler.
Tazminat Hukukunda Temel Kavramlar
Tazminat hukuku süreçlerini daha iyi anlayabilmek için sıkça karşılaşılan temel kavramlar aşağıda açıklanmıştır.
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Maddi Tazminat | Kişinin malvarlığında meydana gelen somut zararı karşılamaya yönelik taleptir. Fiili zarar ve yoksun kalınan kârı kapsar. |
| Manevi Tazminat | Kişinin acı, elem, ıstırap ve kişilik haklarına verilen zararın telafisini amaçlar. Hâkim takdir yetkisiyle belirler. (TBK m.56, 58) |
| Haksız Fiil | Hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesidir. Tazminat sorumluluğunun temel kaynaklarından biridir. (TBK m.49) |
| Kusur | Zararı doğuran eylemde failin kast veya ihmal ile hareket etmesidir. Kusur oranı tazminat miktarını belirler. |
| Ortak Kusur | Zararın oluşmasında mağdurun da katkısının bulunmasıdır. Mağdurun kusuru oranında tazminattan indirim yapılır. (TBK m.52) |
| Destekten Yoksun Kalma | Ölen kişinin sağladığı ekonomik destekten yoksun kalan yakınlarının talep edebileceği tazminattır. |
| Maluliyet Tazminatı | Kalıcı iş gücü kaybı oluşması halinde gelecekteki kayıplar için hesaplanan tazminattır. Aktüer bilirkişisince belirlenir. |
| Ecrimisil | Hak sahibinin onayı olmaksızın taşınmazın kullanılması nedeniyle talep edilen haksız işgal tazminatıdır. |
| Menfi Zarar | Sözleşmenin hiç kurulmamış olsaydı tarafın uğramayacağı zarardır. Geçersiz veya ifa edilmeyen sözleşmelerde gündeme gelir. |
| Müspet Zarar | Sözleşme gereği gibi ifa edilseydi elde edilecek faydadan yoksun kalınması nedeniyle talep edilen zarardır. |
Hangi Davalara Bakıyoruz?
Tazminat hukuku kapsamındaki tüm uyuşmazlıklarda maddi ve manevi zararlarınızın tazmini için hukuki destek sunmaktayız.
Sık Sorulan Sorular
Tazminat davası açmak için avukat tutmak kanunen zorunlu değildir. Ancak tazminat davaları; delil toplama, bilirkişi süreçleri ve usul kuralları açısından teknik bilgi gerektirmektedir. Özellikle karşı tarafın sigorta şirketi veya kamu kurumu olduğu davalarda hukuki temsil, hak kaybını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır.
Trafik kazasında tazminat talep edebilmek için öncelikle kaza tespit tutanağı, sağlık raporları ve tedavi belgelerinin eksiksiz düzenlenmesi gerekir. Kusur oranı sigortacı veya mahkeme tarafından belirlenir. Zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde sigorta şirketinden, limite aşan kısım için karşı taraftan tazminat istenebilir. Zamanaşımı zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. (TBK m.72)
Manevi tazminat miktarı kanunda sabit bir rakam olarak belirlenmemiştir; hâkim hakkaniyete göre takdir yetkisini kullanır. Olayın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu, kusurun derecesi ve yaşanan acı ile üzüntünün yoğunluğu belirleyici faktörler arasındadır. Talep edilen miktarın ayrıca kanıtlanması gerekmez.
Evet. İş kazası geçiren işçi, SGK tarafından karşılanmayan zararları için işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açabilir. İşverenin iş güvenliği yükümlülüklerini ihlal ettiğinin ispat edilmesi gerekir. Kaza tarihinden itibaren zamanaşımı süresi 10 yıldır. Kazanın SGK'ya bildirilmesi ve sağlık belgelerinin eksiksiz tutulması kritik önem taşır.
Evet. Hekimin tıbbi standartlara aykırı tedavi veya müdahalesi sonucu oluşan zararlar için maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Özel hastanelere karşı asliye hukuk mahkemesinde, kamu hastanelerine karşı ise idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Bu davalarda tıbbi bilirkişi incelemesi belirleyici rol oynar.
Destekten yoksun kalma tazminatı; başkasının kusurlu eylemi sonucu hayatını kaybeden kişinin bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının uğradığı maddi kaybı karşılamaya yönelik tazminattır. Eş, çocuklar ve ölenden ekonomik destek gören diğer kişiler bu tazminatı talep edebilir. Hesaplama; ölenin geliri, yaşı ve destek süresi esas alınarak aktüer bilirkişisince yapılır.
Evet. Haksız yere tutuklanan veya gözaltına alınan kişi Devlet aleyhine tazminat davası açabilir. Beraat, düşme veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi halinde bu hak doğar. Dava, kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde ağır ceza mahkemesinde açılmalıdır. (CMK m.141 vd.)
Hayır. Sigorta şirketinin sunduğu teklif hukuken bağlayıcı değildir. Teklifi reddetme ve dava açma hakkınız her zaman mevcuttur. Teklif tüm zarar kalemlerini kapsamıyorsa veya düşük kalıyorsa bağımsız ekspertiz yaptırılarak mahkeme yoluna başvurulabilir. Sigorta şirketiyle müzakere sürerken zamanaşımının işlediği unutulmamalıdır.
Hizmetlerimiz
Tazminat hukuku alanında zararın tespitinden tahsiline kadar kapsamlı hukuki hizmet sunmaktayız.
- Araç hasar tazminatı
- Araç değer kaybı tazminatı
- Araç pert bedeli tazminatı
- Sigorta şirketine karşı tazminat davaları
- Yanlış tedavi ve hatalı ameliyat tazminatı
- Geçici ve kalıcı iş gücü kaybı tazminatı
- Tedavi masrafları tazminatı
- Ruhsal ve bedensel bütünlük tazminatı
- İş kazası maddi ve manevi tazminatı
- Meslek hastalığı tazminatı
- Destekten yoksun kalma tazminatı
- Ölenin yakınları için manevi tazminat
- Haksız eylemler sonucu maddi ve manevi tazminat
- Kişilik haklarına saldırı tazminatı
- İtibar zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat
- Haksız tutuklama tazminatı
- Sözleşme ihlali maddi ve manevi tazminatı
- Menfi ve müspet zarar tazminatları
- Cezai şart tazminatı
- Boşanma sürecinde tazminat davaları
- Telif hakkı ihlali tazminatı
- Patent ve marka hakkı ihlali tazminatı
- Ecrimisil (haksız işgal) tazminatı
- İdareye karşı tam yargı davaları
Kahramanmaraş'ta Tazminat Avukatı
Kahramanmaraş'ta faaliyet gösteren avukatlara Kahramanmaraş Barosu levhası üzerinden ulaşmak mümkündür. Ancak baro levhası avukatların uzmanlık alanlarını göstermediğinden internet üzerinden araştırma yapmak daha sağlıklı sonuç verir.
Avukat Buğra Topaktaş; trafik kazası, iş kazası, doktor hatası ve diğer tazminat davalarında Kahramanmaraş Asliye Hukuk ve İdare Mahkemelerinde müvekkillerine hukuki temsil hizmeti sunmaktadır.
Tazminat Davanız İçin Hukuki Destek Alın
Tazminat sürecinde hukuki durumunuzun değerlendirilmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.