İnfaz Hesaplama Nedir? Koşullu Salıverilme, DS ve Açık Cezaevi

Hapis cezasına hükmedilen bir kişinin ne zaman tahliye olacağı, infaz hukukunun en temel ve en sık sorulan sorularından biridir. Ceza miktarı, fiilen yatılacak süre değildir. Tahliye tarihi; suç tarihine, cezanın niteliğine, tekerrür durumuna ve uygulanan mevzuata göre değişen bir hesaplama sürecinin ürünüdür.

İnfaz hesaplamasının bu kadar karmaşık olmasının temel nedeni, tek bir kuralın değil birbiriyle etkileşen pek çok faktörün bir arada işlemesidir. Suç tarihi değişse hangi kanunun uygulanacağı değişir; suç tipi değişse koşullu salıverilme oranı değişir; önceki mahkûmiyet varsa tüm süreler uzar. 2020'den bu yana yapılan kanun değişiklikleri bu karmaşıklığı daha da artırmıştır. Bu yüzden aynı cezayı alan iki kişinin tahliye tarihleri birbirinden yıllarca farklı olabilir.

Tahliye süreci birbirini izleyen üç aşamadan oluşmaktadır. Bu üç aşamanın tarihlerinin doğru hesaplanması, infaz hukukunun en kritik ve en fazla hak kaybına yol açan konusunu oluşturmaktadır:

• Açık cezaevine geçiş: Hükümlünün kapalı kurumdan daha hafif bir infaz rejimine alındığı ilk aşama.
• Denetimli serbestlik (DS): Hükümlünün cezaevinden çıkarak denetim altında, yükümlülüklere bağlı olarak toplumda kaldığı süre.
• Koşullu salıverilme (KS / şartlı tahliye): Hükümlünün yasal süreyi iyi halli geçirmesi koşuluyla gerçek anlamda serbest bırakıldığı aşama.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 2020'den bu yana birden fazla kapsamlı değişikliğe uğramıştır. 7242 sayılı Kanun, 7456 sayılı Kanun Geçici m.10 ve 7550 sayılı Kanun (10. Yargı Paketi) bu değişikliklerin başında gelmektedir. Suçun hangi tarihte işlendiği, hangi mevzuatın uygulanacağını doğrudan belirlemektedir.

İnfaz Hesaplama Neden Bu Kadar Karmaşıktır?

Birçok kişi infaz hesabının basit bir bölme işlemi olduğunu düşünür: "Cezanın yarısını yatarsın, çıkarsın." Ancak gerçek bu kadar basit değildir. Suçun hangi tarihte işlendiği farklı bir kanunun uygulanmasına yol açar. Aynı suç tipi için bile tekerrür durumu, mahsup miktarı veya özel hal (yaş, hastalık) hesabı köklü biçimde değiştirir. Bu sayfadaki araç ve rehber, o karmaşıklığı mümkün olduğunca şeffaf ve matematiksel olarak kusursuz hale getirmek için hazırlanmıştır.

İnfaz Hesaplamasını Belirleyen 6 Temel Faktör

Aynı suçu işleyen iki kişinin infaz süreleri birbirinden önemli ölçüde farklı olabilir. Bu farklılığın nedeni, hesaplamayı etkileyen altı temel faktördür:

Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Koşullu salıverilme; hükümlünün cezasının kanunda belirlenen bölümünü iyi halli olarak cezaevinde geçirmesi halinde, kalan cezasını denetim altında dışarıda geçirebilmesine imkân tanıyan bir uygulamadır. Oran, suçun niteliğine göre belirlenir:

İyi Hallilik Şartı

Koşullu salıverilme hakkının kullanılabilmesi için hükümlünün infaz süresi boyunca iyi halli bulunması zorunludur. İyi hallilik; cezaevi kurallarına uyum, yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve iyileştirme programlarına katılım gibi kriterlerle ölçülür. Disiplin cezası alan hükümlünün koşullu salıverilme tarihi geri ötelenebilir.

KS Kararı Kim Verir?

Koşullu salıverilme kararı infaz hâkimliği tarafından verilir. Cezaevi idaresinin iyi hallilik raporu ve savcılığın görüşü değerlendirildikten sonra karar hâkim tarafından onaylanır. Otomatik bir işlem değildir; başvuru ve dosya değerlendirmesi gerektirir.

Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması

Koşullu salıverilmeden yararlanan hükümlü, denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işler ya da yükümlülüklerine uymaz ise infaz hâkimliğince koşullu salıverilme kararı geri alınabilir. Bu durumda kalan ceza cezaevinde infaz edilir. (5275 s.K. m.107/12-13)

Denetimli Serbestlik (DS) Nedir? Süreleri ve İhlal Sonuçları

Denetimli serbestlik; hükümlünün koşullu salıverilme tarihinden belirli bir süre önce cezaevinden çıkarak denetim altında, belirlenen yükümlülüklere uyarak toplumda geçirdiği infaz aşamasıdır. Bu süre ceza süresi içinde sayılır; ihlal edilmesi halinde hükümlü cezaevine geri gönderilir.

DS Süreleri (Suç Tarihine ve Duruma Göre)

DS İhlali: Ne Olur?

Denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal eden hükümlü cezaevine iade edilir ve kalan cezasını kapalı kurumda geçirir. Başlıca ihlal türleri şunlardır:

• İmza ihlali: Belirlenen gün ve saatte denetim birimine imza atmamak.
• Adres ihlali: Onaylı adreste bulunmamak veya adres değişikliğini bildirmemek.
• Yükümlülük ihlali: Elektronik takip cihazı takmayı reddetmek, belirlenen kuruma devam etmemek.
• Yeni suç işlemek: DS süresinde kasıtlı bir suçtan mahkûm olmak hem DS'yi hem KS'yi sona erdirebilir.

Açık Cezaevine Geçiş: Koşullar ve Engeller

Açık cezaevi; hükümlünün daha özgür bir ortamda infazına devam ettiği, iş hayatına ve sosyal yaşama geçişi kolaylaştıran bir infaz rejimidir. Geçiş koşulları cezanın miktarına göre farklılaşmaktadır:

Açık Cezaevine Ayrılma Yönetmeliği

Açık cezaevine ayrılma koşullarını düzenleyen yönetmelik, 04.06.2025 tarihinde önemli bir değişikliğe uğramıştır. 3-10 yıl arası cezalarda KS'ye kalan süre eşiği "3 yıl"dan "7 yıl"a yükseltilmiştir. Bu değişiklik bu tarihten itibaren uygulanmakta olup önceki tarihlerdeki uygulamalar farklıydı.

Açığa Ayrılmayı Engelleyen Durumlar

Tüm koşulların yanı sıra açık kuruma ayrılmada iyi hallilik şartı aranır. Cezaevi idaresi, idare ve gözlem kurulu aracılığıyla hükümlünün tutum ve davranışlarını değerlendirir; iyi halli olmayan hükümlü koşulları taşısa bile açığa ayrılamaz. Aşağıdaki ek durumlar da açık geçişi engeller veya infaz hâkiminin onayına tabi kılar:

• Disiplin cezası: Son dönemde disiplin cezası almış olunması açık geçişi engelleyebilir.
• Firar suçu: Daha önce firar etmiş veya kaçma girişiminde bulunmuş hükümlüler açık kuruma ayrılamaz.
• İnfaz hâkimi kararı: Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlarda idare kurulu kararı tek başına yeterli değildir; infaz hâkiminin onayı zorunludur.
• Kapalı kurum kararı: Tehlikeli sayılan veya özel güvenlik tedbiri gerektiren hükümlüler hakkında idare kurulunca kapalı kurumda kalma kararı verilebilir.

Tekerrür İnfazı Nasıl Etkiler? m.108/2 Tavan Kuralı

Tekerrür; kişinin önceki kesinleşmiş mahkûmiyetine karşın yeniden suç işlemesidir. Tekerrür süreleri önceki cezanın infaz edildiği tarihten itibaren işler. Önceki mahkûmiyet 5 yıldan fazla hapis ise infazdan itibaren 5 yıl, 5 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise infazdan itibaren 3 yıl içinde yeni bir suç işlenmişse tekerrür hükümleri uygulanır. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında ise tekerrür hükümleri hiç uygulanmaz (TCK m.58/4).

1. Tekerrür

Koşullu salıverilme oranı en az 2/3'e yükseltilir. Suça özgü oran zaten 2/3 veya üzerindeyse değişmez. Koşullu salıverilmeden sonra bihakkın tahliye tarihine kadar mükerrirlere özgü denetim devam eder; bu süre içinde işlenen her kasıtlı suç KS'nin geri alınmasına yol açabilir. (5275 s.K. m.108/1)

m.108/2 Tavan Kuralı

1. tekerrürde KS süresine eklenen miktar —yani tekerrür nedeniyle artan kısım— tekerrüre esas alınan önceki ilamdaki ceza miktarını aşamaz. Bu kural uygulamada sıkça gözden kaçmaktadır.

2. Tekerrür

7550 sayılı Kanun ile 2. tekerrürde koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hakkı yeniden tanınmış; oran 3/4'e yükseltilmiştir. Açık cezaevine geçiş konusunda uygulamada çelişkili yorumlar mevcuttur; bu nedenle infaz hâkimliğine başvurulması önerilmektedir. (5275 s.K. m.108/3)

Çocuk Hükümlüler (SSÇ) İçin İnfaz Rejimi

Suça sürüklenen çocuklar (SSÇ) için infaz hukuku farklı bir rejim öngörmektedir. Suçu işlediği tarihte 18 yaşın altında olan hükümlüler, yetişkinlere uygulanan kapalı cezaevi yerine çocuk eğitimevinde infaz görür. (5275 s.K. m.15)

İnfaz İndirimi — Yaş Grupları

5275 sayılı Kanun'un Geçici 6. maddesi uyarınca:

Müebbet ve Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezasında İnfaz

Müebbet hapis cezaları için yıl bazlı KS hesabı yapılmaz; kanunda öngörülen sabit süreler uygulanır. Bu suçlarda bihakkın (tam) tahliye mümkün değildir; yalnızca koşullu salıverilme söz konusudur.

İnfaz, her iki ceza türünde de kural olarak yakalama kararı ile başlar. Koşullu salıverilme kararı infaz hâkimliğince iyi hallilik değerlendirmesi yapıldıktan sonra verilir; otomatik değildir.

1/10 Kuralı — 10. Yargı Paketi ile Gelen Değişiklik (2025)

7550 sayılı Kanun (10. Yargı Paketi) ile 04.06.2025 tarihinden itibaren işlenen suçlara yeni bir zorunlu yatar kuralı getirilmiştir. Buna göre denetimli serbestlikten yararlanabilmek için koşullu salıverilme süresinin en az 1/10'inin fiilen cezaevinde geçirilmesi zorunludur.

• Hesaplama: Yatar (KS) süresi (gün) ÷ 10 = zorunlu yatar süresi.
• Bu süre her hâlükârda en az 5 gündir.
• Kural yalnızca 04.06.2025 ve sonrası işlenen suçlara uygulanır; önceki tarihlere geriye dönük uygulanmaz.
• DS başlangıç tarihi bu zorunlu yatarı sağlamadan önceye gelemez.

7456 s.K. Geçici Madde 10 (7571 s.K. ile Değişik) — Erken Çıkış İmkânı

Kamuoyunda sıklıkla infaz indirimleri ve yargı paketleri bağlamında tartışılan bu düzenleme, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar için geçici bir erken çıkış imkânı getirmiştir:

• Cezası 10 yılın altında olanlar: 1 ay kapalı infaz tamamlanması yeterlidir.
• Cezası 10 yıl ve üzerinde olanlar: 3 ay kapalı infaz tamamlanmalıdır.

Bu koşulları taşıyanlar infaz hâkimliğine başvurarak hem açık cezaevine geçiş hem de denetimli serbestlik için standart tarihlerden 3'er yıl önce hak kazanabilir.

Kimler Bu İmkândan Yararlanamaz?

• Terör suçları (3713 s.K. kapsamı)
• Örgüt kurmak, yönetmek veya örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar
• Cinsel saldırı (TCK m.102) ve çocuk cinsel istismarı (TCK m.103)
• Nitelikli reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK m.104/2-3)
• Eşe, üst-altsoya veya kardeşe karşı kasten öldürme (TCK m.82/1-d,e,f)
• 2. tekerrür hükümlüleri

Tutukluluk Mahsubu — TCK m.63

Mahkeme kararının kesinleşmesinden önce tutuklu geçirilen süre, TCK m.63 uyarınca toplam cezadan değil, doğrudan yatar süresinden (koşullu salıverilme eşiğinden) mahsup edilir (düşülür). Bu kural, uygulamada ve internetteki eski nesil hesaplayıcılarda en sık hata yapılan noktadır.

Mahsup için tutukluluğun yargılama kapsamında gerçekleşmesi yeterlidir; başka bir dava kapsamındaki tutukluluk, belirli koşullar altında mahsup edilemeyebilir. Bu konuya ilişkin itirazlar infaz savcılığına yapılmalıdır.

İnfaz Hesaplama Nasıl Yapılır? (4 Temel Adım)

Doğru bir infaz hesaplaması her zaman aşağıdaki 4 adımı sırasıyla izlemelidir. Sitemizdeki akıllı algoritma ve infaz savcılığı müddetnameleri de tam olarak bu sırayı takip eder:

• 1. Koşullu Salıverilme Eşiğini Bul: Toplam ceza, suç tipinin gerektirdiği KS oranıyla çarpılır. Örnek: 6 yıl ceza, 1/2 oran → 3 yıl KS eşiği.
• 2. Mahsubu Düş (TCK m.63): Varsa tutukluluk süresi, toplam cezadan değil bu KS eşiğinden çıkarılır. Varsa SSÇ indirimi uygulanır ve kalan süre net fiili yatarı belirler.
• 3. DS Başlangıcını Hesapla: KS tarihinden DS süresi (standart 1 yıl) geri çekilir. Ancak 04.06.2025 sonrası suçlarda KS süresinin 1/10'u kadar fiili cezaevi şartı (zorunlu yatar) mutlaka gözetilir.
• 4. Açık Cezaevi Tarihini Hesapla: Toplam cezanın miktarına göre (doğrudan açık, 1 ay kapalı veya toplam cezanın 1/10'u kapalı) en erken açık geçiş tarihi bulunur.

İnfaz Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Sayfanın üst bölümündeki hesaplama aracını doğru sonuç elde edecek şekilde kullanmak için aşağıdaki adımları izleyiniz:

1. Suç Tarihi: Suçun fiilen işlendiği tarihi giriniz. Mahkeme kararının tarihi değil, iddianamede veya kararda suç tarihi olarak geçen tarihtir. Bu tarih uygulanacak mevzuatı belirler.
2. İnfaza Başlama Tarihi: Cezanın infaz edilmeye başlandığı tarihi giriniz. Genellikle kararın kesinleştiği ve hükümlünün cezaevine girdiği tarihtir.
3. Ceza Miktarı: Mahkemece hükmedilen toplam hapis cezasını yıl-ay-gün olarak giriniz. Birden fazla dosyanız varsa araç yalnızca tek ilam için çalışır; içtima hesabını ayrıca yapmanız gerekir.
4. Tutukluluk Mahsubu: Yargılama süresince tutuklu kaldığınız toplam süreyi giriniz. Bilinmiyorsa boş bırakabilirsiniz.
5. Suç Kategorisi: Mahkeme kararında suçun hangi madde kapsamında değerlendirildiğini seçiniz. Bu seçim KS oranını doğrudan etkiler.
6. Tekerrür Durumu: Mahkeme kararında "tekerrür" ibaresi geçiyorsa ilgili seçeneği işaretleyiniz. 1. tekerrürde önceki ilam cezasını da girerseniz m.108/2 tavanı hesaba katılır.
7. Yaş ve Özel Durum: Suç tarihinde 18 yaşın altındaysanız veya özel durum (0-6 yaş çocuğu, 70 yaş üstü, ağır hastalık) söz konusuysa ilgili seçeneği işaretleyiniz.

İnfaz Hesabı Neden Farklı Çıkabilir?

Hesaplama aracının verdiği tarihler ile infaz savcılığının düzenlediği müddetname (süre belgesi) arasında fark olabilir. Bu farkın başlıca nedenleri şunlardır:

• Disiplin cezaları: Cezaevi içinde alınan disiplin cezaları iyi hallilik değerlendirmesini etkiler ve tarihleri öteleyebilir.
• İçtima: Araç tek ilam üzerinden çalışır. Birden fazla kesinleşmiş ceza ve içtima söz konusuysa hesap farklı çıkar.
• Yeni kesinleşen ilamlar: İnfaz devam ederken yeni bir ceza kesinleşirse müddetname yeniden düzenlenir.
• İnfaz hâkimi kararları: İtiraz, erteleme veya infaz usulüne ilişkin özel kararlar tarihleri değiştirebilir.
• Firar: Firar halinde geçen süre infazdan sayılmaz; tarihler uzar.
• Lehe kanun değişikliği: Mevzuatta sonradan yapılan lehe değişiklikler uygulanabilir; bu hesabı yeniden gerektirir.

İnfaz Hesaplama Aracı Ne Kadar Doğrudur?

Bu araç; suç tarihine, ceza miktarına, suç kategorisine ve girilen parametrelere dayanarak tahmini sonuçlar üretmektedir. Hesaplama mantığı 5275 sayılı Kanun ve güncel yönetmelikler esas alınarak tamamen kusursuz bir algoritmayla kurgulanmıştır.

Araç neyi doğru hesaplar: Tek ilam kapsamında geçerli mevzuat dönemine göre KS oranı, DS süresi, açık geçiş tarihi, 1/10 kuralı, tekerrür etkisi, SSÇ indirimi ve mahsup (TCK m.63) hesaplamalarını %100 doğrulukla yansıtmaktadır.

Araç neyi hesaplayamaz: Birden fazla ilamın içtiması, disiplin cezalarının etkisi, infaz hâkiminin takdir yetkisi ve cezaevi idaresinin bireysel değerlendirmeleri araç kapsamı dışındadır.

Kesin hesap için: Nihai ve bağlayıcı infaz hesabı, hükümlünün tabi olduğu infaz savcılığı tarafından düzenlenen müddetname üzerinden yapılır. Ayrıca infaz hâkimliğine başvurularak müddetnameler hukuki denetime tabi tutulabilir.

Sık Sorulan Sorular

İnfaz Hâkimliğine Başvuru ve Hukuki Destek

İnfaz hesaplaması yüzeysel bakıldığında basit bir matematik işlemi gibi görünse de uygulamada pek çok istisnayı, tarihsel mevzuat değişikliğini ve dosyaya özgü koşulu kapsamaktadır. Aynı suçu işleyen iki kişinin infaz süreleri; suç tarihleri, tekerrür durumları, mahsup süreleri ve disiplin geçmişleri nedeniyle birbirinden önemli ölçüde farklılaşabilir.

İnfaz hâkimliğine başvuru; müddetname itirazı, koşullu salıverilme kararına itiraz, erken çıkış talebi, açık cezaevine geçiş taleplerinin takibi ve DS ihlali halinde itiraz gibi birçok konuda mümkündür. Bu başvuruların usulüne uygun ve zamanında yapılması, hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.